System wsparcia dla MŚP w Polsce

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości jest Agencją rządową podlegającą Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Jej zadaniem jest zarządzanie funduszami pochodzącymi z budżetu państwa i Unii Europejskiej, przeznaczonymi na wspieranie przedsiębiorczości i rozwój zasobów ludzkich, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw.
Celem działania Agencji jest realizacja programów rozwoju gospodarki, zwłaszcza w zakresie wspierania :
. rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw,
. rozwoju eksportu,
. rozwoju regionalnego,
. wykorzystywania nowych technik i technologii,
. tworzenia nowych miejsc pracy, przeciwdziałania bezrobociu oraz rozwoju zasobów ludzkich.

Powyższy cel realizowany jest poprzez:
. udzielanie dotacji dla sektora MSP i instytucji działających na rzecz rozwoju MSP oraz pożyczek na innowacje,
. usługi doradcze i eksperckie,
. szkolenia dla przedsiębiorców, ich pracowników, osób poszukujących pracy, organów administracji rządowej i samorządowej oraz partnerów społecznych,
. ułatwianie przedsiębiorcom dostępu do wiedzy, informacji gospodarczej, opracowań i analiz,
. organizowanie przedsięwzięć informacyjnych i promocyjnych.

Regionalna Instytucja Finansująca - regionalna (wojewódzka instytucja zarządzająca realizacją programów regionalnych skierowanych do sektora MSP i współpracująca z PARP przy realizacji programów krajowych. RIF wyłonione zostały w drodze konkursu spośród istniejących instytucji regionalnych, o udokumentowanym doświadczeniu w realizacji programów na rzecz MSP.
W województwie śląskim funkcję RIF pełni Górnośląska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Katowicach.

Punkty Konsultacyjne (wcześniej Punkty Konsultacyjno-Doradcze) świadczą bezpłatne usługi doradcze i informacyjne dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Oferta Punktu Konsultacyjnego obejmuje :
. podstawowe doradztwo dla prowadzących małe i średnie przedsiębiorstwa,
. informację na temat projektów pomocowych realizowanych ze środków krajowych i unijnych,
. pomoc w przygotowywaniu wniosków o uzyskanie dotacji w ramach dostępnych środków pomocowych,
. usługi doradczo-informacyjne związane z administracyjno-prawnymi aspektami prowadzenia działalności gospodarczej,
. informację o dostępnej na rynku ofercie finansowania zewnętrznego MSP,
. informację na temat możliwości i zasad korzystania ze specjalistycznych usług doradczych.

Krajowy System Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw (KSU) powstał w październiku 1996 roku z inicjatywy Polskiej Fundacji MSP (obecnie Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ), która pełni rolę koordynatora działań systemu. Obecnie obejmuje prawie 180 współpracujących ze sobą ośrodków doradczych. W skład sieci wchodzą głównie agencje rozwoju regionalnego, centra wspierania biznesu, izby gospodarcze oraz lokalne fundacje i stowarzyszenia nie nastawione na osiąganie zysku i świadczące usługi na rzecz MSP. Ośrodki te objęte są systemem akredytacyjnym, gwarantującym wysoki standard świadczonych usług doradczych, szkoleniowych, informacyjnych, finansowych. KSU jest systemem otwartym, do którego co roku dołączają nowe ośrodki.
Misją KSU jest partnerskie wspieranie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw. Podstawowym celem systemu jest podniesienie konkurencyjności polskich MSP poprzez dostarczenie im kompleksowej oferty wysokiej jakości usług oraz przygotowanie ich do procesu integracji z Unią Europejską.

Fundusz poręczeń kredytowych
Fundusz poręczeń kredytowych jest instytucją, której celem jest ułatwienie podmiotom gospodarczym dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania, a konkretnie kredytów bankowych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawowym narzędziem prawnym, za pomocą którego instytucja ta realizuje wyznaczony cel jest umowa poręczenia, zawierana z bankiem udzielającym kredytu. W ten sposób fundusz zobowiązuje się wobec banku do zwrotu poręczonego kredytu lub jego części w przypadku, gdy kredytobiorca nie dopełnił obowiązku spłaty zaciągniętego kredytu. W rezultacie bank otrzymuje dodatkowe oraz wiarygodne zabezpieczenie. Oferta funduszy poręczeń kredytowych skierowana jest głównie do małych i średnich przedsiębiorstw. Zakres terytorialny działalności lokalnych funduszy poręczeń kredytowych ogranicza się zazwyczaj do gminy, kilku gmin, powiatu lub województwa, co oznacza, że adresat oferty funduszu musi posiadać swoją siedzibę na danym obszarze.

Fundusz pożyczkowy
Pod nazwą funduszu pożyczkowego należy rozumieć instytucję nie będącą bankiem, której działalność koncentruje się na zapewnieniu dostępu do zewnętrznych źródeł kapitału poprzez udzielanie pożyczek. Oferta funduszu pożyczkowego skierowana jest głównie do małych i średnich przedsiębiorców oraz osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Obok działalności finansowej fundusze pożyczkowe mogą świadczyć inne usługi np. pomoc w przygotowywaniu wniosków pożyczkowych oraz biznesplanów przedsięwzięcia, jak również pomoc doradczą związaną z zarządzaniem finansami w przedsiębiorstwie. Fundusze pożyczkowe mają zróżnicowany charakter. Wyróżnić można fundusze udzielające pożyczek o preferencyjnym oprocentowaniu, jak i instytucje komercyjne. Podobnie jak w przypadku funduszy poręczeń kredytowych , zakres terytorialny działalności lokalnych funduszy pożyczkowych ograniczony jest do jednej lub kilku gmin, powiatu lub województwa.

Inkubator przedsiębiorczości
Głównym celem działalności inkubatora przedsiębiorczości jest tworzenie nowych, małych przedsiębiorstw o różnym profilu oraz ułatwienie im przetrwania przez pierwsze lata funkcjonowania poprzez zapewnienie powierzchni produkcyjnej i usług techniczno-biurowych. Podstawowe zadania inkubatora przedsiębiorczości obejmują :
. dostarczenie małym firmom odpowiedniej powierzchni na działalność gospodarczą w przystosowanym do tego celu obiekcie,
. zapewnienie korzystnych warunków najmu powierzchni inkubatora,
. obsługę administracyjno-biurową firmy,
. usługi wspierające, m.in. doradztwo ekonomiczne, finansowe, prawne, techniczne,
. ułatwienie lub zapewnienie dostępu do źródeł finansowania.
Inkubatory przedsiębiorczości tworzone są zazwyczaj w tych gminach, w których władze lub inne podmioty dysponują wolnym obiektem (np. halą produkcyjną), stanowiącym pozostałość procesów restrukturyzacji branży przemysłu lub konkretnego przedsiębiorstwa na danym terenie.

Ośrodki Wspierania Przedsiębiorczości
Instytucje tego rodzaju mogą funkcjonować w różnych postaciach. Głównym celem ośrodka jest współuczestnictwo w tworzeniu i rozwijaniu przedsiębiorczości oraz samozatrudnienia wśród osób bezrobotnych oraz wspomaganie rozwoju gminy poprzez aktywne wspieranie nowych i istniejących firm należących do sektora MSP. Cele i zadania ośrodka muszą być integralnie związane z potrzebami lokalnego rynku pracy. Do tych celów zalicza się m.in.:
. wspieranie i popularyzowanie idei przedsiębiorczości i samozatrudnienia,
. aktywne wspieranie inicjatyw lokalnych w tym zakresie,
. podejmowanie inicjatyw na rzecz wspierania samozatrudnienia wśród osób bezrobotnych.
Głównymi formami działalności ośrodka są: działalność szkoleniowa, doradcza i informacyjna.


Ośrodki informacyjne
Najprostszą formą jest gminny punkt informacyjny - stanowisko w ramach urzędu gminnego. Zakres udzielanych informacji może obejmować :
. podstawowe informacje na temat formalności związanych z rejestracją działalności gospodarczej,
. informacje na temat instytucji wspierających sektor MSP na danym terenie,
. podstawowe dane dotyczące gminy,

Inną formą jest centrum informacji gospodarczej o znacznie rozszerzonych funkcjach w stosunku do punktu informacyjnego, posiadające własne bazy danych. Główne obszary jego działalności obejmują m.in.:
. tworzenie i udostępnianie baz danych dotyczących instytucji wspierających MSP,
. tworzenie i udostępnianie baz danych o podmiotach gospodarczych (np. bazy danych dostawców, kooperantów),
. udzielanie informacji o adresach, produktach i ofertach firm w kraju i za granicą,
. kojarzenie firm i pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów handlowych,
. sporządzanie analiz rynku, biznesplanów i innych analiz ekonomicznych,
. udzielanie informacji nt. funkcjonowania firm na rynku UE, programów pomocowych dla MSP.


Ośrodki informacyjne mogą funkcjonować w różnych formach, należy wspomnieć również o gminnych centrach informacji oraz Centrach Euro Info. Celem działalności sieci Euro Info w Polsce jest przygotowanie polskich MSP do integracji Polski ze strukturami europejskimi i ułatwienie im dostępu do jednolitego rynku UE.
Główne zadania Euro Info:
. dostarczanie wiedzy o podstawach prawnych oraz zasadach funkcjonowania przedsiębiorstw w UE,
. dostarczanie informacji na temat unijnych programów pomocowych dla MSP,
. ułatwianie współpracy polskich przedsiębiorstw z firmami z krajów UE,
. udzielanie informacji o rynkach krajów członkowskich UE,
. udzielanie informacji o odbywających się imprezach gospodarczych, targach, seminariach i konferencjach,
. pomoc polskim MSP w znalezieniu partnerów gospodarczych.


Specjalna Strefa Ekonomiczna
Jest to wyodrębniony obszar na terytorium kraju, na terenie którego może być prowadzona działalność na zasadach określonych ustawą ( Ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych).
Jedną ze specjalnych stref ekonomicznych utworzonych w Polsce jest Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna (KSSE) podzielona na podstrefy : gliwicką, tyską, jastrzębsko-żorską i sosnowiecko-dąbrowską.

Główne korzyści jakie oferuje KSSE to m.in.:
. zwolnienie z podatku lokalnego,
. zwolnienie z całości podatku dochodowego przez okres 10 lat dla firm inwestujących powyżej określonej sumy,
. zwolnienie z części podatku dochodowego według szczegółowo określonych zasad.

Park przemysłowy
Istotą parków przemysłowych jest stworzenie dogodnych warunków do prowadzenia działalności gospodarczej dla skupionych na jego terenie przedsiębiorców. Cel ten realizowany jest m. in. poprzez udostępnienie małym i średnim przedsiębiorcom pod wynajem hal przemysłowych, magazynów, pomieszczeń biurowych oraz uzbrojonych terenów niezabudowanych wraz z odpowiednią obsługą administracyjną. Stanowić one mają bazę dla prowadzenia działalności komercyjnej przez przedsiębiorców. Obok wynajmu lokali, w ofercie podmiotów prowadzących parki przemysłowe znajdują się też usługi o charakterze doradczym dla inwestorów w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, księgowości czy zarządzania nieruchomościami. Parki przemysłowe tworzone są często na obszarze restrukturyzowanych terenów przemysłowych.

Park technologiczny
Park technologiczny jest instytucją służącą tworzeniu warunków dla wykorzystania naukowego i gospodarczego potencjału regionu. Stanowi on wyodrębniony kompleks budynków i urządzeń zapewniających właściwą bazę infrastrukturalną dla prowadzenia działalności gospodarczej opartej na innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych. Podstawową zaletą tego typu jednostek jest skupienie na jednym terenie zarówno ośrodków badawczo-rozwojowych, a także małych i średnich przedsiębiorstw zainteresowanych inwestowaniem w nowe technologii oraz produkty i usługi innowacyjne. Koncentracja ta stwarza korzystne warunki dla rozwijania współpracy pomiędzy strefą badawczo-rozwojową a inwestorami zainteresowanymi wdrażaniem lub komercjalizacją wyników badań naukowych.