Słownik pojęć najbardziej potrzebnych....

Przedsiębiorca - osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się również wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Działalność regulowana - działalność gospodarcza, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa.

Działalność koncesyjna - działalność gospodarcza, którą można prowadzić jedynie po uzyskaniu koncesji. Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana i cofnięcie koncesji lub ograniczenie jej zakresu należy do ministra właściwego ze względu na przedmiot działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji.
Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie:
- poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych,
- wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,
- wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią,
- ochrony osób i mienia,
- rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych,
- przewozów lotniczych.
Koncesji udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 5 lat i nie dłuższy niż 50 lat, chyba że przedsiębiorca wnioskuje o udzieleniu koncesji na czas krótszy.

Zezwolenie - Niektóre z rodzajów działalności gospodarczej wymagają uzyskania stosownego zezwolenia, m.in. są to:
- hurtowa i detaliczna sprzedaż alkoholu,
- przechowywanie dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców o czasowym okresie przechowywania,
- podejmowanie i wykonywanie działalności ubezpieczeniowej, reasekuracyjnej i pośrednictwa ubezpieczeniowego,
- założenie i prowadzenie uczelni niepaństwowych,
- usługi kurierskie i niektóre usługi pocztowe o charakterze powszechnym,
- w zakresie prowadzenia gier losowych i zakładów wzajemnych, loterii fantowych i promocyjnych oraz gier na automatach,
- w zakresie konfekcjonowania i obrotu środkami ochrony roślin,
- w zakresie produkcji i dystrybucji tablic rejestracyjnych do pojazdów samochodowych oraz prowadzenia szkolenia kierowców, wykonywania specjalistycznych badań technicznych samochodowych,
- w zakresie prowadzenia giełdy papierów wartościowych i rynku pozagiełdowego, prowadzenie działalności maklerskiej oraz świadczenia usług brokerskich,
- w zakresie tworzenia funduszy emerytalnych i inwestycyjnych,
- w zakresie organizowania imprez turystycznych, w zakresie prowadzenia składu celnego,
- w zakresie wstępnego przetwarzania surowca tytoniowego,
- w zakresie organizowania wyścigów konnych,
- w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów niekomunalnych, odpadów niebezpiecznych,
- w zakresie prowadzenia usług detektywistycznych,
- w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich, spirytusowych.

Mikroprzedsiębiorca - przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1. zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników, oraz
2. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów EUR, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów EUR.

Mały przedsiębiorca - przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1. zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników, oraz
2. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów EUR, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów EUR.

Średni przedsiębiorca - przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1. zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników, oraz
2. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów EUR, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów EUR.

Nie uważa się odpowiednio za mikroprzedsiębiorcę, małego lub średniego przedsiębiorcy, w którym inni przedsiębiorcy, Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego posiadają:
1. 25% i więcej wkładów, udziałów lub akcji,
2. prawa do 25% i więcej udziału w zysku,
3. 25% i więcej głosów w zgromadzeniu wspólników, walnym zgromadzeniu akcjonariuszy albo walnym zgromadzeniu spółdzielni.

Do tej pory brak jest wyróżnienia kategorii mikroprzedsiębiorcy. Za przedsiębiorstwa z kategorii MŚP uważane jest przedsiębiorstwo, które:

1. zatrudnia do 250 pracowników
2. posiada roczny obrót nie przekraczający 40 milionów EUR
lub roczne zestawienie bilansu nie przekracza 27 milionów EUR
3. spełnia warunki niezależności (tj. nie jest kontrolowane przez duże przedsiębiorstwo w ponad 25% kapitału lub prawa głosu)

Formy prawne przedsiębiorstw:

- indywidualna działalność gospodarcza,
- spółka cywilna,
- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
- spółka akcyjna,
- spółka jawna,
- spółka partnerska,
- spółka komandytowa,
- spółka komandytowo-akcyjna.

Wybór rodzaju działalności niesie ze sobą konsekwencje w zakresie m.in. własności, podatków, odpowiedzialności cywilnej karnej i karnej skarbowej.

Spółka cywilna - to spółka oparta na przepisach prawa cywilnego. Wspólnicy rejestrują się osobno w ewidencji działalności gospodarczej, czyniąc wzmiankę o formie prowadzonej działalności. Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Do zawarcia umowy spółki cywilnej dochodzi w formie pisemnej. Nie jest konieczne sporządzania aktu notarialnego. Z jednej strony umożliwia to zawiązanie spółki w sposób bardzo uproszczony i w krótkim czasie. Z drugiej strony sprzyja popełnianiu przy zawiązywaniu spółki rozmaitych błędów, polegających chociażby na braku ustalenia wszystkich kwestii istotnych dla działania, a zwłaszcza zakończenia działalności spółki. Wspólnicy solidarnie odpowiadają za zobowiązania spółki. Ich odpowiedzialność nie jest ograniczona tyko do majątku, który wnieśli do spółki. Wierzyciel może domagać się zaspokojenia swoich potrzeb w całości, według własnego wyboru, np. od jednego tylko wspólnika. Wspólnikowi, który zaspokoił w takich okolicznościach wierzyciela, przysługuje regres wobec pozostałych wspólników. Jeżeli spółka cywilna nabyła określone uprawnienia w drodze decyzji administracyjnej (np. uzyskała koncesję ), to jakakolwiek zmiana w składzie jej wspólników powoduje konieczność ponownego występowania o przyznanie uprawnienia.

Spółka cywilna - to forma prowadzenia działalności gospodarczej możliwa, jeżeli jej przychód roczny nie przekroczył 400 000 euro. Jeśli tak się stanie, spółka cywilna musi przekształcić się w jedną ze spółek kodeksu spółek handlowych.
1 stycznia 2001 roku spółki cywilne straciły podmiotowość prawną. Nie posiadają więc własnego majątku - wkłady wniesione przez wspólników, własność nieruchomości i innych praw majątkowych nabywanych przez wspólników stanowią majątek wspólny wspólników. Spółka cywilna nie jest zatem przedsiębiorstwem. Przedsiębiorcami są natomiast jej poszczególni wspólnicy. We wniosku zgłoszeniowym deklarują oni zamiar prowadzenia wspólnej działalności. Prowadzić ją będą jednak pod imieniem każdego ze wspólników. Obecnie spółki cywilne nie mają prawa posiadania firmy. Zamiast tego wspólnicy muszą ujawniać swoje nazwiska i imiona w ramach działalności w spółce. Aby wspólnicy mogli występować pod wspólną nazwą, każdy musi podać ją w swoim zgłoszeniu jako własną.
Spółka cywilna nie ma oczywiście osobowości prawnej, a więc nie ma organów, ani zdolności do dokonywania czynności prawnych. Posiada jednak własny NIP i REGON. Może być podatnikiem podatku VAT. Jednak podatnikami podatku dochodowego w spółce są poszczególni wspólnicy. Mają oni prawo do korzystania ze zryczałtowanych form podatku dochodowego od osób fizycznych. Spółka cywilna może mieć też status pracodawcy, ale płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne może być spółka lub każdy ze wspólników z osobna.

Spółka jawna jest spółką osobową. Każdy ze wspólników ma prawo i obowiązek do reprezentowania spółki samodzielnie. Spółka jawna nie powołuje zarządu ani rady nadzorczej. Umowa spółki może wyłączać prawo wspólnika do reprezentowania spółki.
Za zobowiązania spółki odpowiada każdy wspólnik całym swoim majątkiem - jest to odpowiedzialność solidarna. Każdy wspólnik ma również prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczeniu w pokrywaniu straty. Jednak umowa spółki może stanowić o innym podziale. Umowa spółki sporządzana jest w formie pisemnej.
Rozwiązanie spółki następuje na skutek: przyczyn przewidzianych w umowie spółki, jednomyślnej uchwały wszystkich wspólników, ogłoszenia upadłości spółki, śmierci wspólnika lub ogłoszenia jego upadłości, wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela, prawomocnego wyroku sądu.

wniosek rejestracyjny


Spółka partnerska to spółka osobowa, utworzona przez wspólników zwanych partnerami, w celu wykorzystania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. Firma tej spółki powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego partnera, dodatkowe oznaczenie, że chodzi o spółkę partnerską - "i partner";" i partnerzy"; "spółka partnerska" - oraz określenie wolnego zawodu ( bądź zawodów ) wykonywanego w spółce.
Umowa spółki wymaga formy aktu notarialnego. Charakterystyczne dla umowy tej spółki jest to, że musi ona zawierać wskazanie partnerów, którzy godzą się odpowiadać nieograniczenie za zobowiązania spółki, jeśli takowi będą, a także wskazać na tych partnerów, którzy reprezentują spółkę, jeśli czynią to tylko niektórzy. Wspólnik lub wspólnicy spółki partnerskiej mogą przyjąć w umowie nieograniczoną odpowiedzialność. Jednak ze względu na obciążenie zbyt dużym ryzykiem nieograniczonej odpowiedzialności solidarnej za błąd w sztuce każdego spośród partnerów oraz osób zatrudnionych, a podległych kierownictwu współpartnerów, przyjęte zostało w KSH wyłączenie odpowiedzialności partnera ( wspólnika) w odniesieniu do zobowiązań spółki powstałych w związku z wykonywaniem wolnego zawodu przez pozostałych partnerów. Pozwala to elastycznie kształtować stosunki umowne między Partnerami o różnym potencjale (zawodowym i materialnym).
Partnerami w spółce mogą być osoby wykonujące następujące wolne zawody: adwokat, aptekarz, architekt, biegły rewident, broker ubezpieczeniowy, doradca podatkowy, księgowy, lekarz, lekarz stomatolog, lekarz weterynarii, notariusz, pielęgniarka, położna, radca prawny, rzecznik patentowy, rzeczoznawca majątkowy oraz tłumacz przysięgły. Jednak katalog ten nie ma charakteru bezwzględnie zamkniętego. Ustawodawca przewiduje bowiem możliwość organizowania się w spółkach partnerskich przedstawicieli innych wolnych profesji, jeśli zezwalają na to przepisy odrębnych ustaw. Przed zgłoszeniem spółki do właściwego rejestru należy zawrzeć umowę spisaną w formie aktu notarialnego.

wniosek rejestracyjny

Spółka komandytowa jako spółka osobowa ma na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą (wielkość przedsiębiorstwa jest obojętna), w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki odpowiada co najmniej jeden wspólnik bez ograniczenia
(komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza)
jest ograniczona. Komandytariuszem jest z reguły ten wspólnik, który finansuje przedsięwzięcie i odpowiada do wysokości sumy komandytowej, w praktyce najczęściej stanowiącej wartość wniesionego wkładu. W przypadku zamieszczenia nazwiska lub firmy (nazwy) komandytariusza w firmie spółki, komandytariusz ten odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz. Spółka ta jest korzystną formą prowadzenia działalności, gdy jedni ze wspólników chcą ulokować kapitał w jakimś przedsięwzięciu i czerpać zeń korzyści, bez obawy o majątek osobisty, a pełną odpowiedzialność wobec wierzycieli przyjmują pozostali wspólnicy, prowadząc spółkę i ją reprezentując. Spółka jest przewidziana dla wspólników o różnym potencjale kapitałowym. Jest to znakomita forma współpracy dla osób z których jedna ma pomysł, druga kapitał. Co istotne - w przypadku zawarcia umowy spółki komandytowej z przedsiębiorcą prowadzącym przedsiębiorstwo we własnym imieniu i na własny rachunek, komandytariusz odpowiada także za zobowiązania powstałe przy prowadzeniu tego przedsiębiorstwa a istniejące w chwili wpisu spółki do rejestru. Komandytariusz co prawda ma ograniczoną odpowiedzialność, ale ma również ograniczony wpływ na bieg spraw spółki. Jeśli umowa nie stanowi inaczej, Komandytariusz nie ma prawa prowadzenia spraw spółki. Ale zawsze zachowuje prawo do udziału w zysku proporcjonalnie do wniesionych wkładów. Jednak umowa spółki może wprowadzić inne rozwiązania.

wniosek rejestracyjny

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to spółka kapitałowa, mająca na celu prowadzenie działalności w każdym celu prawnie dopuszczalnym, a nie tylko, jak dotychczas, w celu gospodarczym. Wynika z tego, że nie wszystkie spółki z o.o. będą przedsiębiorcami w rozumieniu prawa działalności gospodarczej. Zawiązać spółkę może jedna lub więcej osób. Wysokość minimalna kapitału zakładowego (kapitał to liczbowo oznaczona kwota pieniężna stanowiąca sumę udziałów wspólników i pierwotnego majątku spółki) wynosi 50 tys. zł, a wysokość jednego udziału 500 zł Kapitał można pokryć w części lub całości aportem rzeczowym. Wtedy umowa spółki powinna szczegółowo określać przedmiot tego wkładu oraz osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów. Spółka z o.o. opiera się na koncepcji zaangażowania kapitałowego wspólników i ich odpowiedzialności ograniczonej do wkładu w majątek spółki.

Umowa spółki wymaga zachowania formy aktu notarialnego i powinna określać:
- firmę i siedzibę spółki,
- przedmiot działalności spółki,
- wysokość kapitału zakładowego,
- czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział,
- liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników,
- czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.


Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi bez wątpienia dobry wybór dla osób zamierzających prowadzić działalność w większym rozmiarze. Umożliwia pozyskiwanie kapitału i nowych wspólników, wyłącza odpowiedzialność wspólników za zobowiązania, daje również możliwość pełnej kontroli poczynań zarządu.

wniosek rejestracyjny

Spółka akcyjna jest spółką kapitałową, posiada osobowość prawną. Oznacza to konieczność wniesienia kapitału do spółki w formie emisji akcji do akcjonariuszy spółki. Minimalny kapitał spółki zgodnie z przepisami Kodeksu Spółek Handlowych to 500 000 zł, można go wnieść w formie gotówki lub w formie aportu. Jedna akcja nie może mieć wartości poniżej 1 zł.
Akcjonariusze - założyciele spółki muszą w formie aktu notarialnego wyrazić zgodę na powstanie spółki oraz określić statut spółki. Akcjonariuszami mogą być osoby fizyczne i prawne.
Władzami spółki są Zarząd i Rada Nadzorcza. Zarząd prowadzi sprawy spółki, w skład zarządu może wchodzić więcej niż jedna osoba. Spółka akcyjna prowadzi pełne księgi handlowe zgodnie z ustawą o rachunkowości. Rozlicza się zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych. Zyski w spółce akcyjnej mogą być wypłacone w formie dywidendy opodatkowanej 15% podatkiem dla osób fizycznych.
Rozwiązanie spółki następuje w skutek: przyczyn przewidzianych w umowie spółki, uchwały wspólników o rozwiązaniu spółki, ogłoszenia upadłości spółki, innych przyczyn przewidzianych prawem.


wniosek rejestracyjny

Spółka komandytowo - akcyjna jest to spółka osobowa, mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec wierzycieli (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem - a akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania. Jednak w sytuacji gdy nazwisko albo firma (nazwa) akcjonariusza jest w firmie spółki, taki akcjonariusz odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz.
Główną różnicą między spółką komandytową a komandytowo-akcyjną jest fakt nabywania kapitału przez emitowanie akcji. Poza tym wspólnicy pełnią rolę akcjonariuszy więc nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Spółka komandytowo- akcyjna wymaga posiadania kapitału na poziomie przynajmniej 50000 zł.
Osoby podpisujące statut są założycielami spółki. Statut powinni podpisać co najmniej wszyscy komplementariusze. Komplementariusz nie ma obowiązku uczestniczyć w pokryciu kapitału zakładowego. Prawo do prowadzenia bieżących spraw spółki mają wyłącznie komplemantariusze. Z działaniem spółki komandytowo-akcyjnej wiąże się ustanowienie i funkcjonowanie organów spółki: rady nadzorczej i walnego zgromadzenia. Ustanowienie rady nadzorczej jest obligatoryjne wówczas, gdy liczba akcjonariuszy spółki przekracza 25 osób. Komplementariusze nie mogą być członkami rady nadzorczej (ani uczestniczyć w głosowaniu dotyczącym powołania i odwołania członków rady), mają natomiast prawo do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu spółki. Przy tym zgody wszystkich komplementariuszy wymaga podejmowanie przez zgromadzenie uchwał we wszystkich ważniejszych sprawach związanych z funkcjonowaniem spółki, w szczególności co do podziału zysku za rok obrotowy w części przypadającej akcjonariuszom, emisji obligacji czy też połączenia i przekształcenia spółki. Spółka powstaje tak jak spółka akcyjna, a więc ma założycieli, którzy podpisują statut (sporządzony w formie aktu notarialnego), a powinni to uczynić co najmniej wszyscy komplementariusze. Forma ta pozwala na dokapitalizowanie dobrze egzystującej spółki przez emisję akcji.

wniosek rejestracyjny