Temperament a zdolności przywódcze

Jeżeli potraficie Państwo określić własny temperament, a Waszym marzeniem jest piastowanie w przyszłości kierowniczych stanowisk, proponujemy przyjrzenie się koncepcji łączącej związek temperamentu ze zdolnościami przywódczymi. Poniżej przedstawiamy typologię Littauer, która zaadaptowała teorię Hipokratesa i terminologię Galena do przeprowadzenia analizy osobowości przywódców.

Popularni wchodzą w życie w ujmujący sposób. Zaczynają mówić wcześnie i dużo, opowiadają czarujące historie i skupiają na sobie uwagę otoczenia. Zwykle to oni zostają przewodniczącymi klasy, występują w przedstawieniach teatralnych przygotowanych przez starsze roczniki, zostają błyskotliwymi sportowcami lub prowodyrami kibiców i są duszą każdego spotkania towarzyskiego.
Gdy dorosną wybierają zawody, w których urok jest ważniejszy niż praca, pomysłowość bierze górę nad rutyną, preferowany jest elastyczny czas pracy, a ludzie są ważniejsi niż statystyki. W związku z tym postanawiają zostać handlowcami, nauczycielami, aktorami, lektorami, pracują w radiu i telewizji.
Polityka jest również jedna z dziedzin, która pociąga popularnych. Dzieje się tak, ponieważ łączy w sobie przemawianie i pracę, obietnice i patronat, osobowość i pozycję, zaufanie i urok. Zapełnia trybuny, zapewnia rolę wybrańca, uważnie słuchającą publiczność, podniecenie i niepewność. Kampanie przedwyborcze przypominają wielką grę.
Za osobistym czarem i radością popularnych kryje się brak zdolności do zapamiętywania szczegółów i doprowadzania spraw do końca. Choć obdarzeni są oni efektownie prezentowaną siłą, to jest ona niewielka i nietrwała. Za inną ich słabość może być uznana adoracja samego siebie, ale jest ona częścią żywiołowego entuzjazmu, który nadaje im magnetycznego powabu.
Prezydent Ronald Reagan, obdarzony osobowością Popularnego, na spotkaniu z grupą dziennikarzy w dniu 21 listopada 1988 roku we właściwy dla siebie sposób powiedział: "Będziecie za mną tęsknili". Kto inny mógłby tak powiedzieć i uszłoby mu to na sucho? "Newsweek", który zamieścił reportaż z tego spotkania w dniu 29 sierpnia 1989 roku, napisał, że chociaż większość mediów nie zgadzała się z Reaganem, nie mogli go nie lubić i będzie im go brakowało.
Gdy jako niemowlę jakiś Silny pierwszy raz zacznie wrzeszczeć o butelkę, a matka natychmiast z nią przybiegnie, to on już wie, że może przejąć władzę - pozostaje tylko pytanie: "kiedy?". Po odkryciu, że dorośli chętnie pozwalają im na stawianie na swoim, w razie sprzeciwu czy odmowy - szybko podejmują akcję przyjmującą się formę napadu złości.
Silni są urodzonymi przywódcami, więc dyktują reguły każdej gry, dokonują wyboru za osoby mniej zdecydowane. Wygrywają zawody, otrzymują dyplomy, są wybitnymi członkami kółek dyskusyjnych i w każdej debacie potrafią argumentować równie skutecznie po obydwu stronach.
Ze względu na ciągłą aktywność nie mają zbyt wiele czasu dla przyjaciół. Podczas gdy Popularni potrzebują towarzyszy, aby tworzyli ich widownię, a Perfekcjoniści po to, a by miał ich kto pocieszać w sytuacji niepowodzenia, to Silni nie potrzebują nikogo - są samowystarczalni i często inni ludzie przeszkadzają im, ograniczają tempo.
Jako dorośli Silni wybierają profesje, w których mogą dojść na sam szczyt - wyprzedzają wszystkich i osiągają cel. Zostają prezesami, przewodniczącymi, przedsiębiorcami. Wrodzony pęd do władzy powoduje, że bardzo często garną się do polityki. Stosują zasadę, że jeśli coś nie funkcjonuje, to należy się tego pozbyć. Nie lubią spędzać czasu na rozmyślaniach o czekających ich zadaniach, ani rozprawiać o nich, ani unikać wyzwań. Podejmują działania natychmiast, wykorzystując okazję do wdrażania własnych pomysłów. Promują kontrowersje, operują przeciwieństwami, stosują cięte komentarze. Są impulsywni, nie cierpią sztuczności. Wierzą, iż praca jest odpowiedzią na wszelkie problemy i gdyby wszyscy wyzbyli się fałszu i porządnie wykonywaliby swoją pracę, nastąpiła by ogólna poprawa sytuacji.
Przykładem osoby zaliczanej do grona Silnych jest była premier Wielkiej Brytanii, Margaret Thatcher. Dzięki dynamicznej osobowości, energii, determinacji osiągnęła cel i stała się szanowanym przywódcą w dziedzinie dostępnej wcześniej tylko dla mężczyzn.

Perfekcyjni od dziecka żywią przekonanie, że lepiej mieć rację niż być popularnym. Mając wrodzone poczucie porządku i dobrych manier, są wzorowymi dziećmi utrzymującymi nienaganny ład w swoich pokojach. Sąsiedzi uważają ich za cudowne dzieci, gdyż pilnie uczą się, opanowują języki obce, umiejętność gry na instrumentach muzycznych. Ujmują nauczycieli tym, że podnoszą rękę, gdy chcą zabrać głos, na czas kończą klasówki, donoszą na wagarowiczów. Każdego roku jeden z Perfekcyjnych wygłasza mowę pożegnalną w imieniu absolwentów szkoły.
Dorośli Perfekcyjni wybierają kariery wymagające intelektualnej głębi, wybitnych zdolności, talentu i poświęcania uwagi szczegółom. Niektórzy zostają chirurgami, inni psychiatrami, profesorami, artystami, muzykami, księgowymi i prawnikami specjalizującymi się w sprawach podatkowych.
Gdy zawodzą ich ludzie i przestają im sprzyjać warunki, perfekcyjna natura i skłonność do pesymizmu powodują, że łatwo mogą wpędzić się w depresję. Nie wyrażają swoich uczuć, a na pytanie ""co się stało?" odpowiadają "nic". Uważają, że Popularni są zbyt hałaśliwi i powierzchowni, Silni - apodyktyczni i niewrażliwi, a Spokojni - nadmiernie kompromisowi i niezdecydowani.
Perfekcyjni nie zamierzają zostawać politykami - cały system polityczny wydaje im się zbyt niesystematyczny - ale gdy widzą intelektualne niedostatki zgłaszających się kandydatów, czują wezwanie do poświęcenia się i uratowania narodu przed brakiem profesjonalizmu prowadzącym donikąd. Kiedy się już zaangażują nie mogą pozwolić, by ich partia polityczna była niedoskonała, czują nieodpartą potrzebę wypunktowania uwag do programu politycznego. Pasjonują się historią, więc wszystkie współczesne problemy widzą w szerszej perspektywie, a ponieważ ich umysł operuje tabelami i kolumnami, są w stanie zapamiętać taką ilość dat, cyfr, szczegółów i paragrafów, że każdy, kto z nimi rywalizuje, czuje się nieprzygotowanym i gorszym.
Dorastają w wieży z kości słoniowej, co pozbawia realizmu ich wyobrażenia o masach żyjących poniżej. Wierzą, że każdy człowiek jest dobry, więc idealistycznie oczekują dnia, w którym z trzaskiem pozbędziemy się slumsów, zamkniemy pałace i będziemy na wieki wieków szczęśliwie żyli w podmiejskich osiedlach.
Perfekcyjni są wizjonerami i marzycielami. Stawiają ambitne cele sobie i innym i głęboko wierzą, że każdy chciałby być równie doskonały jak oni, gdyby tylko wiedział, jak tego dokonać.
Niemowlęta o osobowości Spokojnych są marzeniem wszystkich mam. Rzadko płaczą, przesypiają całe noce. Jako raczkujące maluchy przyjemnie się uśmiechają, bawią się wszystkim, co im wpadnie w ręce, uwielbiają drzemki. W towarzystwie Popularnych - śmieją się ze wszystkich ich błazeństw, przy Perfekcyjnych wykazują powagę i pogrążają się w myślach, a Silni pobudzają ich do działania - a dzieje się tak dlatego, że doskonale się dostosowują do otoczenia.
Kochają ich nauczyciele, ponieważ nie przysparzają kłopotów, mimo tego, że rzadko kiedy coś ich wyjątkowo fascynuje i pobudza.
Mając po kilkanaście lat radzą sobie bardzo efektywnie - nigdy nie upierają się przy swoim zdaniu ani nie atakują. Jeśli Popularni udowodnili, że są bardziej mówcami niż działaczami, Silni powodują, iż reszta klasy czuje się głupcami, a Perfekcyjni siedzą i czekają, żeby ich namawiać, Spokojni często wynoszeni są na przywódców. Wówczas można ich scharakteryzować jako sprawiedliwych, rzetelnych, bezstronnych, nie kierujących się emocjami ni osobistymi korzyściami.
Decydują się na zawody nie wymagające twórczej inicjatywy. Najchętniej wybierają pracę, gdzie awans następuje automatycznie, jeśli pracuje się dobrze nie powodując kłopotów. Pociąga ich edukacja, wojsko, administracja, doradztwo - czyli takie obszary działań, w których obiektywizm i umiejętność dostosowania się są o wiele cenniejsze niż postawa twórcza i motywacja wewnętrzna. Są znakomitymi mediatorami, jeśli problemy dotykają innych, ale za wszelką cenę sami unikają konfliktów i jakichkolwiek zmian.
Polityka nie pociąga ich, ponieważ jest związana ze stresem, konfliktami, trudnościami, wymaga nowych pomysłów, decyzji i nieustannego wysiłku. Ponieważ nie są ludźmi błyskotliwymi i mają tendencję do bronienia się przed odpowiedzialnością, nie chcą kierować niczym, ale nieraz zdarza się tak, że powierza się im funkcję przywódcze, gdyż są kompromisowymi i ugodowymi kandydatami. Największą siłą Spokojnych jest brak oczywistych słabości.
Jako polityczni przywódcy próbują zadowolić wszystkich, unikają kontrowersyjnych kwestii, łagodzą partyjne różnice poglądów. Historycznie rzecz ujmując Spokojni zostali zapamiętani nie ze względu na epokowe rozstrzygnięcia, lecz za naprawianie krzywd i gojenie ran. Kampania prezydencka w USA z 1988 roku obfitowała w cały zastęp kandydatów tego typu - George Bush, Mike Dukakis, Lloyd Bentsen.
Na zakończenie prezentujemy zestawienie cech charakterystycznych dla poszczególnych typów osobowości wyróżnionych przez Littauer, który może być potraktowany jako swego rodzaju psychozabawa - test. Lewa kolumna tabeli zawiera przymioty, które łatwo uznać za pozytywne; prawa natomiast przedstawia te nie do końca pożądane. Pierwszy wiersz dotyczy charakterystyki Popularnych, drugi - Silnych, trzeci - Perfekcyjnych a czwarty - Spokojnych.
Wybierając spośród cech zawartych w każdym z wierszy (zarówno z lewej, jak i z prawej kolumny) te, które uznajemy za charakterystyczne dla nas, można pokusić się o stwierdzenie czy jesteśmy - czy nie - wyraźnym reprezentantem określonego typu (wiersz o największej ilości wskazań).