Asertywność

Wśród ostatnio modnych cech znalazła się asertywność. Wypada być kreatywnym i asertywnym. Większość osób kojarzy asertywność z umiejętnością mówienia Nie, ale asertywność to coś więcej.

Czym jest asertywność?

Słowo asertywność stosuje się na określenia pewnego rodzaju zachowania. Zachowanie asertywne jest umiejętnością, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli, preferencje, uczucia, przekonania, poglądy, wartości, bez odczuwania wewnętrznego dyskomfortu i nie lekceważąc swoich rozmówców. Asertywność nie oznacza więc ignorowania uczuć i emocji innych osób, ale stanowi racjonalną dbałość o własne interesy, jednak z uwzględnieniem interesów innych ludzi. W sytuacjach konfliktowych, umiejętności asertywne pozwalają osiągnąć kompromis, bez poświęcania własnej godności i rezygnacji z uznanych wartości. Przecież najczęstszym powodem, dla którego ludzie robią coś, na co nie mają ochoty, są trudności z odmawianiem. Ludzie asertywni potrafią powiedzieć "nie", bez wyrzutów sumienia, złości czy lęku. Asertywna odmowa jest stanowcza, bezpośrednia i uczciwa, zawierać powinna trzy elementy: słowo "nie" na początku zdania, określenie czego nie mamy zamiaru zrobić oraz krótkie i prawdziwe uzasadnienie naszej odmowy.
Asertywność w psychologii oznacza też zdolność do realizacji założonych celów mimo negatywnych nacisków otoczenia. Osoba asertywna to taka, która ma jasno określony cel i potrafi kontrolować własne emocje. Nie poddaje się natomiast manipulacjom i naciskom ze strony innych. Asertywność wiąże się także z umiejętnością rezygnacji z chwilowych przyjemności w imię osiągania przyszłych celów.

Asertywność poszukiwana na rynku pracy

Niewątpliwie asertywność jest umiejętnością istotną w każdej dziedzinie życia, zarówno osobistej, jak i zawodowej. Ostatnio zwłaszcza asertywność staje się szczególnie modna, wiele się na jej temat mówi. Asertywność coraz częściej jest kompetencją szczególnie poszukiwaną na rynku pracy. Można to zauważyć przeglądając oferty pracy. Niemal w każdej wśród wymagań, jakie powinien spełniać kandydat ubiegający się o prace na danym stanowisku, pracodawca wymienia asertywność. Szczególnie dotyczy to takich stanowisk, w które z góry wpisane są kontakty z innymi ludźmi. Asertywność wpływa bowiem na polepszenie jakości relacji interpersonalnych.
Coraz częściej też firmy organizują różne szkolenia, które mają pomóc w wykształceniu w sobie tej kompetencji. Asertywności można się bowiem nauczyć. Przedsiębiorstwa również umożliwiają swoim pracownikom skorzystanie z tego typu szkoleń. Trening asertywności dostarcza uczestnikom szeregu technik i umiejętności otwartego i stanowczego, a równocześnie uprzejmego wyrażania własnych opinii i emocji, egzekwowania swoich praw oraz podejmowania decyzji.

Charakterystyka osób asertywnych

Umiejętność asertywnego zachowania powoduje dla osoby asertywnej szereg pozytywnych konsekwencji. Asertywność wiąże się z pozytywnym postrzeganiem własnej osoby. Ludzie pewni siebie czują się dobrze ze sobą, są zrelaksowani. Przekazują, a także otrzymują pozytywne komunikaty, co tym bardziej wzmacnia poczucie własnej wartości i ułatwia dalsze asertywne zachowania. Ponadto nie mają nic przeciwko uczciwej krytyce ich samych i innych. Potrafią też komplementować i przyjmować komplementy. Ludzie asertywni traktują inne osoby tak jak same chciałyby być traktowane. Tak więc zachowanie asertywne polega na otwartości i uczciwości w określaniu swojego stanowiska oraz braniu odpowiedzialności za własne życie i podejmowane wybory. Polega też na bezpośredniości i uczciwości oraz jasnym określaniu swojego stanowiska. Zaletą tej podstawy jest to, że prowadzi ona do sytuacji w której nie ma przegranych, że zawsze w sytuacjach trudnych stawia się na kompromis. Dlatego często asertywność jest przywilejem ludzi dojrzałych. Z tego też powodu, ta cecha jest pożądaną przez pracodawców i dlatego tak często wymieniana jest wśród priorytetowych na liście wymagań stawianych pracownikom.

Praktyczne wskazówki - jak stać się asertywnym

Mimo iż dochodzenie do asertywności jest procesem długotrwałym, warto spróbować zmienić schematy własnych zachowań. Należy pamiętać tu o swych prawach, ale i o tym, czego robić nie powinniśmy.

• Prosić o to, czego chcesz
• Mieć i wyrażać swoje zdanie
• Postępować nielogicznie i nie uzasadniać tego
• Podejmować decyzje i ponosić ich skutki
• Decydować, czy chcesz się angażować w problemy innych ludzi
• Nie wiedzieć, nie znać, nie rozumieć
• Popełniać błędy
• Odnosić sukcesy
• Zmieniać zdanie
• Do swojej prywatności
• Zmienić się i korzystać ze swoich praw
• Powiedzieć NIE

• Owijać w bawełnę
• Chować się za czyimiś plecami
• Znęcać się
• Zwymyślać kogoś
• Tłamsić swoje uczucia

Asertywność jest receptą na powodzenie w kontaktach międzyludzkich. Udane stosunki interpersonalne (międzyludzkie) koncentrują się na umiejętnościach negocjacji, dochodzenia do kompromisu i umiejętności słuchania. A osoba asertywna, posiada takie umiejętności. Warto więc nauczyć się bycia asertywnym. Poniżej przedstawiono kilka wskazówek, które przybliżyć mogą do asertywnego zachowania.

• Słuchaj uważnie, co inni mówią do Ciebie. Daj do zrozumienia, że słyszysz i rozumiesz, co przekazuje druga osoba
• Mów wprost, co myślisz i czujesz.
• Mów jasno, do czego zmierzasz.
• Spokojnie i bez pretensji argumentuj swój punkt widzenia.
• Jeżeli czujesz taką potrzebę, możesz nauczyć się odmawiać innym w pewnych okolicznościach. Np. jeżeli ktoś prosi Cię o pewną przysługę, której wykonanie sprawi Ci wiele trudności, a Ty nie jesteś pewien, czy podołasz temu zadaniu, lepiej jest w sposób grzeczny powiedzieć NIE, niż zgodzić się na coś, co przysporzy Ci wielu problemów prowadzących w konsekwencji do irytacji i zniecierpliwienia.

Warto jeszcze dodać, że asertywność nie zawsze gwarantuje powodzenie, ale z pewnością umożliwia wyrażanie własnych odczuć przy jednoczesnym poszanowaniu uczuć innych osób, stwarza realną szansę satysfakcjonujących kontaktów z innymi ludźmi. Wiąże się więc z pewnymi zaletami jak i zagrożeniami.

• zadowolenie z siebie i innych
• szacunek do siebie i innych
• pomoc w osiągnięciu celów i realizacji potrzeb
• poczucie kontroli nad własnym życiem
• uczciwość w stosunku do siebie i innych

• brak akceptacji innych za to, że wyrażanie swoich odczuć
• etykieta człowieka idącego przez życie przebojem
• zmiana relacji z innymi