Na stałe czy na jakiś czas?

Pracownik czasowy to pracownik "wypożyczony". Jego właściwym pracodawcą nie jest firma, w której wykonuje konkretną pracę, ale agencja, która znalazła mu posadę. To ona podpisuje z nami umowę (najczęściej umowę zlecenie), i ona z nami się rozlicza (zwykle w tygodniowym lub miesięcznym okresie rozliczeniowym). Stąd mówi się o leasingu pracowników.
W Stanach Zjednoczonych wypożyczanie pracowników do prac tymczasowych istnieje od lat 50, w Europie od lat 70. W Polsce pojawiło się od ok. 1996 roku, zyskując coraz większą popularność wśród pracodawców. Dlaczego?. Obecnie wiele firm planujących dodatkowe zatrudnienie, zamiast rozpoczynania długotrwałej i kosztownej procedury rekrutacyjnej, decyduje się na "wypożyczenie" pracownika posiadającego konieczne kwalifikacje. W sytuacjach awaryjnych, kiedy w firmie nagle potrzebny jest pracownik na zastępstwo, agencja pracy tymczasowej w ciągu kilkunastu godzin znajdzie odpowiednią osobę. Wygodnym dla pracodawców jest również minimalizacja biurokracji: wszystkie dokumenty opisujące sytuację kadrową i finansową pracownika znajdują się w agencji.
Oferty pracy czasowej można znaleźć w agencjach pracy czasowej lub doradztwach personalnych. Pracownikiem tymczasowym można zostać tylko w jeden sposób - za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej.
Od 1 stycznia 2004 r. agencje pracy tymczasowej muszą mieć certyfikat z Ministerstwa Gospodarki i Pracy. Spis wszystkich, legalnie działających agencji (wraz z ich filiami oraz numerami telefonów) znajduje się też w Internecie (www.praca.gov.pl, trzeba kliknąć na rozdział "pośrednictwo pracy").
Wiele agencji pracy czasowej na swoich stronach internetowych zamieszcza aplikacje, które po wypełnieniu przez potencjalnego pracownika trafiają do ich baz. Warto odwiedzać agencje częściej gdyż oferty pracy pojawiają się na bieżąco. Ponadto wiele ofert pracy czasowej można spotkać na targach pracy organizowanych przez uczelniane biura karier lub urzędy pracy.
Zanim zostaniesz pracownikiem tymczasowym, agencja musi uzgodnić (na piśmie) z firmą, w której będziesz pracował m.in.:

• rodzaj pracy, którą masz wykonywać,
• wymagane kwalifikacje,
• przewidywany termin umowy,
• wymiar czasu pracy,
• miejsce, w którym będziesz pracował,
• wysokość twojej pensji,
• warunki zatrudnienia, w jakich będziesz pracował - nie mogą być gorsze niż te, w których pracują etatowi pracownicy firmy na takim samym lub podobnym stanowisku pracy,
• w jaki sposób i kiedy firma będzie informować agencję o przysługujących ci premiach, ekwiwalentach,

Agencja może zatrudniać pracowników na trzech zasadach:
   a) umowy o pracę na czas określony,
   b) umowy na czas wykonania określonej pracy.
   c) Czasami agencja może też podpisać umowę cywilną (zlecenie lub o dzieło) wtedy gdy    "pracownik nie pracuje pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego    wyznaczonym" (art. 22 par. 1 kp). Ale uwaga! Jeśli pracownik pracuje w fabryce przy taśmie    produkcyjnej, w stałych godzinach pracy, pod stałym nadzorem (czyli zachodzą warunki    przewidziane w art. 22 par. 1 kp), to powinien być zatrudniony na umowę o pracę.

Agencje mogą wielokrotnie przedłużać umowy o pracę tymczasową, ale z jednym zastrzeżeniem: nie mogą "wypożyczyć" tego samego pracownika tej samej firmie na dłużej niż 12 miesięcy w ciągu trzech lat. Przepis ten miał zachęcić pracodawców do zatrudnienia pracownika czasowego na stałe. Jak jest w praktyce? Wielu pracodawców woli zatrudnić innego pracownika, gdyż ten jest zazwyczaj tańszy. Jeżeli pracownik czasowy zastępuje innego pracownika , przebywającego na urlopie wychowawczym to wtedy może pracować na wet 3 lata.

• rodzaj umowy, kto ją podpisał, data podpisania, kto wynajmuje pracownika, na jakim stanowisku, jak długo i po ile godzin,
• rodzaj, czas i miejsce wykonywania pracy,
• wysokość pensji i sposób jej wypłacania przez agencję.

Rozwiązywanie umów:
a) Umowa o pracę na czas określony automatycznie się kończy, gdy wygasa czas kontraktu. Wcześniej można ją wypowiedzieć tylko wtedy, gdy taką możliwość zapisano w umowie. Wypowiedzenie (płatne, nawet gdy pracodawca zrezygnował z pracownika z dnia na dzień) wynosi:
- trzy dni w przypadku umowy do dwóch tygodni,
- tydzień w umowie dłuższej niż dwa tygodnie (w praktyce większość agencji podpisuje umowy krótkoterminowe, do dwóch tygodni).
b) Umowa na czas wykonania określonej pracy kończy się z chwilą zrealizowania zadania, tej umowy nie można wypowiadać. Warto pamiętać, że obie umowy można w każdej chwili rozwiązać za porozumieniem stron.

Czy pracownik tymczasowy jest traktowany gorzej niż normalny pracownik na etacie? Czasami.
Każdemu pracownikowi czasowemu należą się dwa dni urlopu wypoczynkowego za każdy miesiąc pracy. Niestety agencja może się umówić z firmą, w której pracuje dana osoba, co do sposobu wykorzystania jej urlopu. Pracodawca może odmówić wolnego i wtedy po zakończeniu umowy agencja wypłaci mu tzw. ekwiwalent pieniężny (np. za cztery dni urlopu należą się cztery dniówki). Sytuacja ta dotyczy tych osób, które nie pracowały dłużej niż 6 miesięcy. Inaczej jest, jeśli pracuje ponad pół roku. Wtedy pracodawca jest zobowiązany dać pracownikowi urlop.
Do końca 2003 r. większość agencji pracy tymczasowej zatrudniała pracowników na umowy cywilne. Wysokość zarobków zależała tylko od tego, co ustaliły ze sobą agencja i firma "wynajmująca" pracownika. Od 1 stycznia pracownik czasowy nie może zarobić mniej, niż wynika to z wewnętrznych przepisów o wynagrodzeniu u pracodawcy. To oznacza, że jeżeli regulamin przewiduje, że na danym stanowisku pracownik może zarobić od 1000 - 1500 zł to pracownik czasowy nie może zarobić mniej niż 1000. Jeśli w regulaminie płac podana jest jedna kwota to pracownik czasowy musi też takie mieć wynagrodzenie. Może się jednak okazać, że firma nie ma stanowiska, na które zatrudnia pracownika czasowego. Wtedy wysokość pensji nie może być niższa niż paca minimalna.

Jeżeli jesteś pracownikiem czasowym i chcesz się czegoś więcej dowiedzieć o swoich sprawach zajrzyj do poniższych dokumentów.

• Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z 9 lipca 2003 r. (DzU z 2003 r. nr 166 poz.1608
• Nowelizacja art. 37 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 20 grudnia 2002 (DzU z 2003 r. nr 6 poz. 65)
• Rozporządzenie MGPiPS o obowiązku certyfikacji agencji z 9 kwietnia 2003 r. (DzU z 2003 r. nr 73 poz. 665)